آجنگان ( jang n ) ا خ . پ . قريه‌اى از توابع سرخس . آجودان ( jud n ) ا . پ . مر . آجدان . آجى ( ji ) ا خ . پ . رودخانه‌اى در كنار شهر تبريز كه بدرياى شاهى مىريزد و آب آن تلخ و شور است و قابل شرب نمىباشد . آجيدن ( jidan ) ف م . پ . مر . آجدن . آجيده ( jide ) ا ص . پ . مر . آجده . آجيش ( jic ) م ح . پ . - از فعل آجيدن - قشعريره و دان دان شدن بدن . آجيل ( jil ) ا . پ . تنقلات مانند تخمه و بادام و پسته و نخودچه و امثال آنها . آجين‌داجين ( jin - d jin ) ا خ . پ . دهى از توابع طالقان قزوين . آچار ( c r ) ص . پ . آميخته و درهم كرده . وا . انواع ترشى آلات . و زمين پست و بلند . و نمك‌زار . آچار ( c r ) ا . پ . كليد و هر آلتى كه بدان چيز بسته را باز كنند . آچاك ( c k ) ا . پ . تراب و خاك و زمين . و گرد و خاك . آحاد ( h d ) ع . ج احد و . احد . آحاد ( h d ) ا . پ . مأخوذ از تازى مرتبهء اول و مراتب سگانهء اعداد چه اعداد داراى سه مرتبه‌اند : اول آحاد از يك تا نه ، دوم عشرات از ده تا نود ، سوم مآت از يك‌صد تا نهصد . و اين اعداد را كه طبقهء اول باشند طبقهء آحاد نيز گويند . و طبقهء دوم كه طبقة الوف بود نيز داراى سه مرتبه است : آحاد الوف از يكهزار تا نه هزار . عشرات الوف از ده هزار تا نود هزار و مآت الوف از يك‌صد هزار تا نهصد هزار . و همچنين طبقهء سوم كه طبقهء مليون بود نيز سه مرتبه دارد : آحاد مليون ، عشرات مليون . مآت مليون . و طبقهء چهارم كه بليون باشد و طبقهء پنجم كه ترليون بود نيز هر يك سه مرتبه دارد . و آحاد بمعنى عوام نيز استعمال مىشود . و آحاد الناس : عوام الناس . آخ ( x ) پ . كلمهء غير موصول كه هم در تحسين استعمال مىشود يعنى آفرين و بارك اللّه و هم در اظهار درد و غصه . آخ ( x ) ا . پ . نقش پا و نشان و علامت . آخاء ( x ' ) ع . ج . اخ . آخار ( x r ) ا . پ . هر چيز نامعلوم و مجهول كه دور انداختنى باشد . آخاز ( x z ) ا . پ . هر چيز پست و كم قيمت . آخال ( x l ) ا . پ . چيزى افكندنى و بيكار مانند خس و خاشاك و خاكروبه و تراشه و چوب و پوست ميوه‌جات . و حشو . آخال ( x l ) ا خ . پ . نام قسمتى از اراضى تركمان‌نشين كه از 1881 ميلادى به اين طرف به تصرف روسها درآمده و از حكومت ايران خارج گشته است . و نام شهرى . آخانيدن ( x nidan ) ف م . پ . سبب شدن براى كشيدن شمشير و مانند آن . و سبب شدن براى پيش آمدن . و پيش آمدن فرمودن . و شمشير كشيدن فرمودن . آختن ( xtan ) ف م . پ . كشيدن . و كشيدن تيغ و شمشير . و اخته كردن و خصى كردن . و آويزان كردن . و راهنمائى كردن . و آوردن . و فراگرفتن . و ف ل . جلو رفتن . و رسيدن . و باختن و بازى كردن . و عادت كردن . و ترسيدن . آخته ( xte ) ص . پ . كشيده شده . و اخته و خصى شده . آخذ ( xez ) ص . ع . گيرنده . و گاه بمعنى اسم فاعل استعمال مىشود . آخر ( xar ) ا . پ . طاس و طشت . و طشتى كه آرن آب گرم كرده بدن را مىشويند و ص . - مأخوذ از تازى - ديگر . آخر ( xar ) ص . ع . ديگر . آخر ( xor ) ا . پ . مر . آخور . آخر ( xer ) ص . ع . پسين - ضد نخستين - و سپس يق جاء آخرا يعنى آمد سپس همه . و بمعنى غائب و باقى ماندهء بعد از فناى هر چيزى و اين از صفات بارى تعالى است . و آخر الرحل . دنبالهء پالان كه سوار بدان تكيه كند . و اتيتك آخر مرتين : آمدم ترا بار دوم . ج : اواخر . آخر ( xer ) م ف . پ . - كلمهء موصول مأخوذ از تازى - بمعنى پس ، مانند آخر بشما گفتم : پس بشما گفتم - و آخر كار : پسين كار . آخر شدن ف ل . تمام شدن . آخربين ( xer - bin ) ص . پ . دوربين و مآل‌انديش و محتاط . آخرة ( xerat ) ص . پ . - مؤنث آخر - پسين و سپس و ا خ . آن جهان و آخرة الرحل ا . دنبالهء پالان كه سوار بدان تكيه كند . و آخرة العين : دنبالهء چشم . و جمادى الاخرة : جمادى دوم . آخرت ( xerat ) ا خ . - ماخوذ از تازى - عالم ديگر - مقابل دنيا . آخر دست ( xer - dast ) ا . پ . صف نعال و كفش كن . و اواخر قمار . و عاقبت كار . آخر سالار ( xor - s l r ) ا . پ . ميرآخور و امير اصطبل . آخرش ( xerac ) م ف . پ . بالاخره و پس از همه . آخرك ( xorak ) ا . پ . مصغر آخر و استخوان ترقوه . آخروط ( xrut ) ا . پ . - مأخوذ از هندى - گردكان . آخرون ( xerun ) ع . ج آخر آخريا ( xeriyan ) م ف . ع . سپس يق